نقش واهمیت روابط عمومی در ایران

روابط عمومي در مفهوم عام به معني برقراري ارتباط با مردم است.اما از نظرمفهوم علمي ‘شامل آن دسته از كنشهاي ارتباطي مي شود كه بين يك سازمان و عامه هاي مرتبط با آن برقرار مي شود.
در سال 1322 شمسي با تصويب هيات وزيران ‘اداره اي به نام ((اداره كل انتشارات و تبليغات)) تشكيل شد كه وظيفه اصلي آن بيشتر در جهت انتشارات و تبليغات  در آن زمان بود.با تشكيل اين اداره به مرور امر تبليغات وارتباطات در دستگاههاي دولتي مورد توجه قرار گرفت.اولين روابط عمومي در سال 1327 شمسي از طرف شركت نفت ايران وانگليس در ايران به وجود آمد كه مركز مهمترين تشكيلات و فعاليتهاي آن در آبادان بود ودر تهران فقط يك دفتر داشت.اين شركت در توسعه فعاليتهاي خود به تدريج در ساير نقاط ايران ازجمله اهواز ‘مسجد سليمان ‘كرمانشاه وديگر مناطق نفت خيز اقدام به ايجاد دفاتر نمايندگي كرد.اين روابط عمومي مطابق با سليقه وفكرموسسين انگليسي خود information ناميده شدو ترجمه فارسي آن ((اطلاعات ))انتخاب شده بودو از ادارات‘ ارتباط با مطبوعات ‘نشريات ‘توليد فيلم وعكس وتشريفات وكارگزيني تشكيل شده بود.از سال 1333 كه همزمان با ايجاد كنسرسيوم و تاثير و دخالت فكر و ايده آمريكايي در فعاليتهاي مختلف شركت نفت بود اين بخش به public Relation با ترجمه فارسي ((روابط عمومي )) تغيير نام داد وشامل اداره ارتباط با كاركنان وروابط عمومي شد.
بدين ترتيب شركت ملي نفت ايران به وجود آورنده اولين تشكيلات روابط عمومي در ايران است.غير از اين از تشكيل نخستين روابط عمومي در دستگاههاي دولتي تاريخ دقيقي در دست نيست و اصولاً روابط عمومي در بخش دولتي با نام (( انتشارات ومطبوعات )) آغاز بكار كرد.بدين ترتيب كه هريك از موسسات بخش دولتي در سازمان كلي خود يك دفتر انتشارات ومطبوعات داير كردند و از اين طريق  چه به صورت مستقيم يعني انتشارات وچه به صورت غير مستقيم يعني از طريق مطبوعات كه آنها را نماينده افكار عمومي مي شناختند با مردم و سايرارباب رجوع ارتباط برقرار ساختند .اين روال همچنان ادامه داشت تا اين كه به موجب لايحه قانوني مصوب هشتم فروردين ماه 1343 شمسي ‘وزارت اطلاعات تشكيل شدو بعد ازتاسيس وزارت اطلاعات در اواخر دهه چهل ‘اين وزارتخانه به مساله روابط عمومي اهميت جدي داد و براي شروع ‘ سازمان روابط عمومي صنعت نفت به عنوان الگو انتخاب شدولي به علت تفاوت عمده طبيعت كارهاي روابط عمومي ‘پس از مدتي تغييراتي كلي در روابط عمومي دولتي در وزارت اطلاعات انجام شد.
در بدوامر قسمتهايي كه در وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي به اعمال نوعي فعاليتهاي روابط عمومي اشتغال داشتند‘دفاتر اطلاعات وانتشارات ناميده شدند ووزارت اطلاعات و جهانگردي پس از تصويب عنوان كلي((اداره كل اطلاعات و انتشارات وروابط عمومي))‘سازماني براي روابط عمومي هاي دولتي تدوين كرد كه بر طبق آن اين ادارات بايد 9 كارمند داشته باشند.ليكن در عمل هيچ يك از وزارتخانه ها و حتي تشكيلات بزرگ دولتي داراي اين تعداد كارمند در بخش روابط عمومي نبوده اند .در سال 1348 شمسي به پيشنهاد وزارت اطلاعات و جهانگردي و تصويب هيات وزيران نام دفاتر اطلاعات و انتشارات در كليه وزارتخانه ها وسازمانهاي دولتي و وابسته به دولت به اداره ((اطلاعات وروابط عمومي ))تغيير يافت.
جامعه امروز ما انتظار يك ارتباط دو جانبه قوي ‘مستحكم و تبليغات توام با ارشاد را از روابط عمومي ها دارد.پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي ايران به رهبري حضرت امام خميني(ره) در بيست ودوم بهمن ماه 1357 ‘ادارات روابط عمومي دستگاههاي دولتي ‘نمي توانستند در خدمت حكومت جمهوري اسلامي ‘كه بر پايه تعاليم عاليه اسلام استوار خواهد بودقرار بگيرند.لذا در عمل فعاليتهاي ادارات مزبور به صورت راكد درآمد تا اين كه كاركنان متعهد ومسئول در ادارات ‘به تدريج جايگزين عناصر فاسد ووابسته به رژيم قبلي شدند.وزارت اطلاعات وجهانگردي هم بر طبق مصوبه مورخ 4/7/1358 شوراي انقلاب به وزارت ارشاد ملي وحدود يك سال ونيم بعد به وزارت ارشاد اسلامي تغيير يافت.در اين برهه زماني ‘وجود ادارات روابط عمومي كه بتواند با مردم ارتباط برقرار كرده و آنها را در جريان امور دستگاههاي ذيربط قرار دهد‘به طور كامل محسوس شد ودر اغلب دستگاه ها ‘ادارات روابط عمومي كه بتواند با مردم ارتباط برقرار كرده و آنها را در جريان امور دستگاههاي ذيربط قرار دهد ‘به طور كامل محسوس شد ودر اغلب دستگاهها ‘ادارات و روابط عمومي با پيوند ارشاد كه به وجود آورنده بافت جديد در جهت هدايت وراهنمايي در امور ارتباطي و تبليغي است شروع بكار كردند.اضافه شدن اين پسوند كه روابط عمومي را ملزم مي داشت ازانديشه و ارزشهاي بالاي اسلامي بهره گيرد‘سبب شد كه روابط عمومي ها همگام با انقلاب اسلامي در جهت رشد آن گام برداشته ومعنويتي الهي به كار خود ببخشند.اصولاً روابط عمومي به تنهايي نمي تواند رسالت خود را ايفا كند .مگر اينكه اين مهم را توام با امر ارشاد كه در واقع لازم وملزوم و مكمل يكديگر هستند ‘انجام دهد.زيرا ارتباطات وتبليغات وقتي كارساز خواهد بودكه توام با ارشاد وراهنمايي باشد وهمين طور امور ارشادي نيز جهت بيان آنچه كه بايد گفته شود‘نياز به ارتباطات و روابطي موثر ومفيد دارد.همچنين ذكر اين نكته ضروري است كه براي هماهنگي امر تبليغات دولت ‘شورايي در وزارت ارشاد اسلامي به نام شوراي هماهنگي تبليغات دولت تشكيل شد وبراي اين هماهنگي ‘ شوراي مزبور داراي دبيرخانه اي شد كه اين دبيرخانه كوشش هايي را براي هماهنگي روابط عمومي دستگاه ها وموسسات دولتي انجام داده است.