اگر كسب و كار را معادل «بيزينس» فرض كرده و معتقد به اين واقعيت باشيم كه روابط عمومي مي تواند تاثير بسزايي در توسعه كسب و كار داشته باشد آنوقت اين سوال اساسي را بايستي پاسخ دهيم كه مولفه هاي يك روابط عمومي موفق چه عواملي بوده و چگونه مي شود با دارا بودن روابط عمومي موفق به رونق و توسعه كسب و كار خود همت گمارد.
در دنياي كسب و كار معمولا دو نفر هستند كه دوشادوش مديريت عاليه سازمان حركت مي كنند . اول مدير امور مالي براي آنكه به مديريت بگويد كه ما از نظر قيمت ، رقابت ، فروش ، سود و زيان و... كجا هستيم . و دوم ، مدير روابط عمومي براي آنكه به مديريت بگويد كه ما در نزد افكار عمومي ، مصرف كنندگان ، رقبا و... چه جايگاهي داريم . هر دوي مدير مالي و مدير روابط عمومي در واقع بسته اي را مهيا مي كنند براي تصميم گيريهاي مديريت تا او با فراغ بال و اطمينان خاطر آنگونه قضاوت و تصميم گيري نمايد كه سازمان متبوعش بتواند در عرصه كسب و كار و رقابت ادامه حيات مطلوب و رضايت بخشي را داشته باشد .
به عبارت ديگر بازوي روابط عمومي براي مديريت ، همچون ابزاري موثر ، حساس ، هوشمند و هشدار دهنده است كه مي تواند با تجربه و تخصص خود مديريت و سازمان را از فراز و نشيبهاي كسب و كار به سلامت عبور دهد . اما خود اين روابط عمومي نيازمند چه فاكتورهايي براي موفقيت است؟
بدون شك يك عامل مهم موفقيت روابط عمومي همانا توجه به اخلاق حرفه اي ، اخلاقيات و در يك كلام خوش اخلاقي است . خوش اخلاقي روابط عمومي ، چهره شادمان، سرزنده و پويايي از سازمان در عرصه كسب و كار را ارائه مي دهد . خوش اخلاقي در روابط عمومي علاوه بر كاهش هزينه ها ، تعارضات و تضادها ، مي تواند به وفادارماندن مشتريان كمك شاياني نموده و سود آوري بيشتري را به همراه داشته باشد . در اين مجال مروري خواهيم داشت بر نكات ريز و درشت نقش و جايگاه اخلاق و خوش اخلاقي روابط عمومي ها در توسعه كسب و كار . حتما با من موافق هستيد که روابط عمومي ، حرفه اي مبتني بر اخلاق است . چرا که اگر اخلاق نباشد توان و انگيزه لازم و کافي براي ادامه کار و بقا براي اين حرفه وجود ندارد .
از اين رو روابط عمومي بايستي علي الدوام در پي بازاريابي اخلاق و تعميم آن در سطح سازمان و جامعه باشد . اما بازاريابي اخلاق آيا به اين سادگيها امکان پذير است؟
طبيعي است که خير . براي بازاريابي اخلاق بايد اهل آن را در اختيار داشت . وگرنه : نه هر آن کو ورقي خواند ، معاني دانست . ديده بينا مي خواهد و گوش شنوا . بازار يابي اخلاق ، مقوله بسيار مهمي است که متاسفانه استراتژي مشخص و مدون و سازمان يافته اي براي آن در سازمانها وجود ندارد . هر چند که بعضي ها عادت کرده اند که با کلمات بازي کنند و اسم خيلي طرحها و چيزها را ربط مي دهند به اخلاق و منشور اخلاقي و اخلاق حرفه اي واين گونه موارد ، اما حقيقت آن است که براي بازاريابي اخلاق اقدام موثري نمي شود و در خم يک کوچه مانده ايم . مگر نه اين است که دين مبين اسلام به تعبيري دين مبتني بر اخلاقيات است و اخلاق مدار مي باشد؟ ممکن است که سوال شود ، سرسلسله اخلاقيات و کليد و رمز آن چيست ؟ در پاسخ عرض مي کنيم که : خوش اخلاقي .
آيا در حرفه روابط عمومي از افراد خوش اخلاق بهره مي بريم ؟ چند درصد افراد شاغل در روابط عمومي ها منش و شخصيت اخلاقي شايسته اي دارند و خوش اخلاق هستند ؟ چند در صد کارکنان روابط عمومي ها دوره هاي آموزشي براي ارتقاء اخلاقيات خويش ديده اند ؟ امام حسن مجتبي عليه السلام مي فرمايند : ان احسن الحسن الخلق الحسن .يعني بهترين خوبيها ، همانا خوش اخلاقي است .
از قديم گفته اند که کاسب خوش اخلاق شريک جيب مردم است . بالاي سر مرقد مطهر پيامبر گرامي اسلام (ص) روي يک تابلو ، جمله زيبايي نوشته شده است که : نبي عظيم خلقه ، الخلق الذي عظمه الرحمان في سيد الکتب . يعني : ( اينجا مدفن) پيامبري است که خلق و خو و شخصيت او بسيار باعظمت و بزرگوارانه است .
همان خلق و خو و شخصيتي که خداوند متعال آنرا در سرور و سيد کتابهاي آسماني ( قرآن ) مورد تمجيد قرار داده و آنرا باعظمت معرفي کرده است .
در قرآن کريم مي فرمايد : و انک لعلي خلق عظيم (سوره قلم آيه چهار ). در ضرب المثلهاي شيرين فارسي داريم که : زبان خوش ( به عنوان يک ابزار مهم و اساسي ابراز اخلاق خوش ) مار را از سوراخ بيرون مي کشد .مولوي شيرين زبان مي گويد : ما براي وصل کردن آمديم . و براي وصل کردن و گره زدن دلها بايد خوش اخلاق بود . به عبارت ساده ، به قول بعضي ها ، آدم بد اخلاق دو ريال هم نمي ارزد . و جالب است بدانيد که اهل جهنم انسانهايي ترشرو و بد اخلاق هستند . خوش اخلاقي چه بسا باعث مي شود که مخالف به موافق تبديل شود . خوش اخلاقي عمر را زياد مي کند ، هزينه ها را کاهش مي دهد ، فاصله ها را کم مي کند . خوش اخلاقي ، ديد و نگرش انسان را بهتر و متعادلتر و عقلايي تر مي نمايد .خوش اخلاقي فهم و درک بهتري از موضوعات به آدم مي دهد .
خوش اخلاقي تضادها و تعارضات سازماني و فردي را کاهش مي دهد ، از نفاق و تک روي مي کاهد و منافع جمعي را توسعه و ارتقاء مي بخشد . خوش اخلاقي دين و دنيا و آخرت آدمي را بهتر نموده و جامعه را جامعه اي صبور و پر ظرفيت مي سازد . خوش اخلاقي فروش را بيشتر مي کند ، ارباب رجوع را راضي تر مي نمايد و مشتريان دائمي براي ما فراهم مي نمايد . خوش اخلاقي سبب مي شود که همکاران در فضايي صميمي و دوستانه و خير خواهانه با هم کار کنند . خوش اخلاقي موجب گذشت و فداکاري مي شود . روابط عمومي که خوش اخلاق است ، مي تواند افکار عمومي را بهتر هدايت و مديريت کند .
روابط عمومي خوش اخلاق حاشيه امنيت سازمان را وسعت بخشيده و دلها و افکار رسانه ها را بيشتر با خود همراه مي نمايد .روابط عمومي خوش اخلاق به مديريت عاليه سازمان قوت قلب بيشتري مي بخشد . روابط عمومي خوش اخلاق ، سينه اي فراخ دارد وتحمل آن بالاست و ديرتر از کوره بدر مي رود و کمتر در گير مي شود . روابط عمومي خوش اخلاق فقط به بازي برد – برد مي انديشد .
بدين ترتيب ، در اين مختصر بررسي ، دريافتيم كه روابط عمومي با بهره مندي از ابزار اخلاق و خوش اخلاقي ميتواند به رونق و توسعه كسب و كار همت گمارده و سازمان را در راه تحقق اهداف و آرمانهاي خويش ياري رسان باشد . پر واضح است كه خوش اخلاقي در روابط عمومي حاصل برخورداري از انسانهايي فكور و دور انديش است كه در چشم انداز و افق ذهني آنان قرار است تهديد ها به فرصتها تبديل شده و سازمان يا شركت به جايگاه برنامه ريزي شده خود نائل شود.
نویسنده : حسن خسروی