روابط عمومی ها با تطبیق خود با قانون مهندسی فرهنگی کشور می توانند گام هایی را جهت تبیین و اشاعه اهداف خود بردارند.
روابط عمومی یک فرآورده وارداتی است که تاریخ ان به تاسیس شرکت نفت ایران و انگلیس بازمی گردد . قالب کارکرد روابط عمومی از مدلهایی تبعیت میکند که از کتابهای ترجمه شده به دست آمده این در حالی است که با توجه به فرهنگ غنی ایرانی و اسلامی و ماموریت دستگاههای مختلف ،روابط عمومی ها تا حدودی نقشی متناسب با ماموریت سازمان متبوع خود برای اهداف و جایگاه خود تعریف کرده اند اما این نقش در برخی موارد به نظر می رسد با پیشینه تمدنی و فرهنگ اسلامی فاصله دارد .به طور مثال در بسیاری از شرکت ها و موسسات اقتصادی توجه روابط عمومی ها بجای تقدم و تاکید بر اصل مشتری مداری بر اصل مدیر محوری و موجه جلوه دادن عملکرد سازمان خود معطوف است .
روابط عمومی از زمان تولد تا کنون مسیر پر فراز و نشیبی را طی کرده است با توجه به پیشرفت های قابل توجه که در مدت اخیر در این حوزه مشاهده شده است همچنان در برخی بخش ها مشکلاتی به چشم می خورد که یکی از آنها، چالش ساختاری است که به نبود تفسیر و تعریف قانونمند و نظام مند از وظایف روابطعمومی در برخی دستگاهها و نهادها برمیگردد واین امر موجبشده کارکنان روابط عمومی براساس نگاه، توقعات، انتظارات، دانش و فهم خود، روابط عمومی را تعریف کرده و انتظارات خود را پایهریزی کنند .
نقطه بعدی همان نبود تعریفی دقیق از کارکرد واحد روابط عمومی توسط واحد ها و بخشهاست بعد بعدی نیزمشخص نبودن جایگاه مراکز و نمایندگی های روابط عمومی در برخی سازمان و دستگاههای دولتی و ارتباط انها با روابط عمومی کل است در برخی موارد بویژه مجموعه های دولتی مدیر روابط عمومی از سوی مرکز اطلاع رسانی و یا اداره کل روابط عمومی ان نهاد یا سازمان منصوب می شود اما هیچ پشتیبانی عملی از آن نمایندگی و یا روابط عمومی جزء ندارد در واقع روابط عمومی های معاونت ها یا سازمانهاو وشرکت های وابسته به یک وزارتخانه بصورت مجمع الجزایر مستقل عمل میکنند .مشکل دیگر عدم امکان استفاده از ظرفیتهای مناسب رسانهها برای انجام وظایف ذاتی ، با وجود تلاشهای فراوان در این بخش است معضل چهارم این است که به علت کثرت مدیریت های خردروابط عمومی در برخی نهادها و دستگاهها و نبود سیاست متمرکز از سوی روابط عمومی کل علاوه بر اینکه برخی موازی کاریها را موجب شده ، تلاشها دراین بخش تحت شعاع نفوذ سایر واحدها وحتی خبرنگاران باسابقه تر قرار گرفته است معضل بعدی آن است که با وجود پیشرفت های قابل ملاحظه در تمام حوزه ها و بخش ها روابط عمومی ها در اکثر دستگاهها و نهادها از نیروی انسانی حرفه ای و کار آزموده محرومند . یکی از وظایف اصلی روابط عمومی ها کارکرد در ابعاد بینالمللی و جهانی است که به نظر میرسد این بخش در بسیاری از دستگاه هاو نهادها مورد غفلت قرار گرفته است .
در راستای راهکارهای مورد نظر در جهت بهبود نقش روابط عمومی ها در نهادها و سازمانها و جامعه و همچنین وضعیت روابط عمومی ها در ایران در مقایسه با سایر کشورها اینگونه است که:روابط عمومی را به عنوان هنر هشتم می شناسیم، این هنر می تواند با ایجاد امکان مشارکت عمومی نقش بارزتری در تحقق اهداف سازمانها و نهادها ایفا کندو بعنوان پایگاه اصلی در ارتباط با مخاطبان یک مجموعه قادر است با استفاده از روشهای مناسب و موثر به بهبود ارتباط با مردم دست یابد ، در سطح استاندارد جهانی به روابط عمومی هایی نمره عالی می دهند که با استفاده از ابزار نوین و تعامل سازنده پلی بین مردم و مسئولان باشند.
بررسی ها بیانگر این واقعیت است که به رغم دستاوردهای نوآورانه شگرف جهانی در حوزه اطلاعات و ارتباطات، استفاده صحیح از این نوآوری ها در بسیاری از دستگاهها ، نهادها و مراکز دولتی و غیر دولتی نهادینه نشده است. در نتیجه مخاطبان و مراجعان انها هنوز دسترسی بهنگام و مناسبی به اطلاعات لازم نداشته، فاقد نظام بازخورگیری دقیق از فعالیت ها در میان مخاطبان ،کارکنان و گردش اطلاعات بین زیر مجموعه های آنها به عنوان یک ضرورت در عمل هستیم .
مضافا این که پاسخگویی به نیاز مخاطبان فاقد سرعت لازم است و کیفیت ارایه خدمات هنوز با وضع مطلوب فاصله دارد. به این دشواری ها بایستی بالا بودن هزینه ارایه خدمات از جمله تولید و چاپ خبر در مطبوعات ، پاسخگویی به برخی نیازهای مخاطب و... را اضافه کرد که ریشه درناکارامدی و اثربخش نبودن فعالیت ها دارد.
برای اینکه روابط عمومی بخواهد از این چالشها و معضلات عبور کند بطور قطع باید طرح جامع و نقشه راه داشته باشد بنابراین به نظر می رسد راه حل بسیاری از این مشکلات استقرار روابط عمومی الکترونیک است ، مشروط به این که همزمان با بکارگیری آن، بتوان سایر تمهیدات ضروری را به کار بست.
از جمله این تمهیدات می توان به توسعه زیرساخت های شبکه ای مورد نیاز، پیش بینی استانداردهای مورد انتظار، آموزش های درون سازمانی و فرهنگ سازی ، بهره گیری از این فناوری دیجیتالی میان مخاطبان اشاره کرد.
بی تردید استقرار و نهادینه سازی روابط عمومی الکترونیک، بستر مناسب را برای مشارکت مردم فراهم خواهد ساخت. زیرا امکان دسترسی آسان و مستمر آنان را به تمامی اجزای مدیریتی یک دستگاه و سازمان به منظور طرح دیدگاه هایشان فراهم می سازد و روابط عمومی را از نقش سنتی و تشریفاتی تبلیغ گری و اطلاع رسانی یکسویه به سمت رسالت واقعی آن یعنی تعامل دوسویه و پاسخگویی همیشگی رهنمون می سازد.
در مجموع همسويه بودن، داشتن نيروهاي مناسب، نامحدود بودن فناوري، خود رسانه بودن، سريع بودن در انتقال اطلاعات، شبكهايبودن، آنلاين بودن از ويژگيهاي منحصر به فرد روابط عموميهاي الكترونيكي است.
حمایت های دولتی می تواند چه نقشی در رشد و تعالی روابط عمومی ها ایفا کند
بی شک تجدید در نگاه کلان به روابط عمومی ها و حرکت به سوی استاندارد سازی فعالیت ها در این حوزه می تواند زمینه شکوفایی و بلوغ این صنعت ارتباطی را فراهم کند به نظر می رسد تعریف «جایگاه» بایسته و شایسته برای روابط عمومی ها ، عضویت روابط عمومی ها در اتاق های فکر ،تبدیل روابط عمومی ها به واحدهایی مقتدر و در عین حال علمی ،مشارکت کافی روابط عمومی ها در فعالیت ها و تصمیم سازیها ، ارتقاء نیروهای انسانی روابط عمومی باید با گذراندن آموزشهای لازم ارتقاء یابند،انتقال روابط عمومی از كليشهاي مقطعي به روابط عمومي به حساب آورنده و بادوام،عبور از نگاه سنتی وغیرتخصصی داشتن به موضوع اطلاع رسانی و محدود کردن این موضوع به جایگاه سازمانی روابط عمومی و تاکیدبر پرداختن جدی و همه جانبه به ارتباطات و اطلاع رسانی، بعنوان اولویت دائمی ذهنی و کاری همه مدیران و همکاران در سطوح مختلف حتی مراجعه کنندگان و مخاطبان دستگاهها و نهادها ،تدوین برنامه ای جامع برای آموزش مراجعان و مخاطبان جهت استفاده از خدمات هر دستگاه و نهاد، تطبیق روابط عمومی همه دستگاهها و نهادهای اجرایی با قانون مهندسی فرهنگی کشور می توانند بخشی از این حمایتها جهت رسیدن به اهداف باشد.
نویسنده :مجید عبدالهی نیا