روابط عمومي، هنر هشتمي است كه ميتواند با فوت كوزهگري خود سازمانهاي خصوصي و دولتي را از چالشهاي در مواقع بحراني تجات داده و زمينه را براي تحقق اهداف تسهيل كند. به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، رسانهها به عنوان ركن چهارم دموكراسي، ابزاري براي اطلاعرساني و شفافسازي امور در دست اقدام دولتها به شمار ميروند كه در جهتگيري اذهان عمومي در شكلگيري يك پديده ميتوانند بسيار تأثيرگذار باشند.موج شكلگيري و ايجاد رسانههاي سازماني نيز با عنوان "روابط عمومي" از اوايل اولين دهه قرن بيستم در جوامع غربي به پرچمداري آمريكا به تلاطم درآمد و نظريههاي اوليهاي در ارتباط با رسانههاي درون سازماني ابراز شد كه توجه بسياري از كشورهاي اروپايي را نيز به خود جلب كرد. نخستين شركت روابط عمومي در آمريكا توسط Lvyledbetter Lee، فارغالتحصيل دانشگاه پرينستون و خبرنگار روزنامه (Newyork Word) كه بعدها پدر روابط عمومي در آمريكا خوانده شد، در شهر نيويورك تاسيس شد.
لي براي اينكه بتواند در ابتداي راهاندازي واحد روابط عمومي،ضرورت چنين واحدي را در درون سازمانها عنوان كند،اعلاميهاي به نام اعلاميه اصول منتشر كرد كه در آن آمده بود:(اين، يك دفتر مطبوعاتي سري نيست، همه كارهاي ما به طور آشكار انجام ميشود. هدف ما اين است كه خبر و اطلاعات را در اختيار مردم قرار دهيم. اينجا يك آژانس آگهي تجارتي نيست. اخبار و اطلاعاتي كه ما ارايه ميدهيم دقيق و صحيح است. به خبرنگاراني كه در جستوجوي مطالب خبري و گزارشهاي تحقيقي و تفسيري هستند، با كمال ميل و اشتياق كمك خواهيم كرد.)
اين جرقهاي كه رفته رفته با هيزم اشتياق ساير سازمانها در اقصي نقاط جهان به آتشي تبديل ميشد، پس از تأسيس اين دفتر و معرفي خدمات روابط عمومي، به تدريج به عنوان يك حرفه شناخته شد و نخستين دوره آموزشي روابط عمومي تحت همين عنوان در سال 1923 ميلادي در دانشگاه نيويورك تشكيل شد. هرچند با تمام جذابيتها و ضرورتهاي روابط عمومي در راستاي فعاليتهاي سازماني، نخستين سمينارهاي روابط عمومي در ايران در 30 آذرماه 1343 و همچنين 13 مهرماه 1344 به ترتيب در آبادان و كرمانشاه از سوي شركت نفت برگزار شد اما در حال حاضر كمتر جايي را اعم از بخشهاي خصوصي و دولتي ميتوان نام برد كه داراي چنين واحد تخصصي نباشند. جالب است كه دامنه گسترش حوزه روابط عموميها در دول غربي بر خلاف كشور ما از بخشهاي خصوصي بوده است در حاليكه در ايران شركت ملي نفت ايران براي اولين بار و پيش از هر ارگان ديگري، دفتر روابط عمومي خودش را تأسيس كرد.
روابط عموميها كه علاوه بر نقش رسانهيي خود به عنوان بستري براي ارتباط افراد عام با سازمانها نيز ايفاي نقش ميكنند بايد آئينهاي تمام نمايي كه به دور از هرگونه آلايندگي و تصاوير موجگونه هستند، ايفاي نقش كنند تا هم بتوانند در تعامل با رسانهها منابع خبري موثقي به حساب آيند و هم به عنوان پلي واسط مردم را به سازمانها پيوند دهند و در ارتباطي دوسويه طرفين اين قضيه را از اهداف و خواستههاي يكديگر آگاه سازند. سازمانها در راستاي برنامه و تصميمات خود بايد روابط عموميها را به عنوان اهرمي براي تسهيل اجراي امور خود به حساب آورند و با ورود آنها به حوزه تصميمسازي بتوانند براي چارهانديشي در زمينه چالشها و مشکلات احتمالي آتي نيز از ابتدا برنامهريزي کرده و در خلال اين برنامهريزي تا حد امکان نسبت به پيشگيري از مشکلات اقدام کنند.توسعه و پيشرفت مباحث مخابراتي و به ويژه حوزه فنآوري اطلاعات در سالهاي اخير زمينه رونق اين حرفه را بيش از پيش كرده تا جاييكه امر تعامل با رسانهها و مردم در پارهاي از موارد با يكديگر تلفيق شده و تمامي آنها بر بستر وب عرضه ميشود و اين موضوع ميتواند براي فعالان بخشهاي خصوصي به عنوان انري مثبت تلقي شود زيرا روانسازي دسترسي به منابع اطلاعاتي و دستيابي به فرصتهاي تازه براي انتخاب مناسبتر كالاها و خدمات بخشي را به دنبال داشته است.
تنها چالشي كه در حال حاضر ميتواند موقعيت روابط عموميها را با خطر مواجه كند، نبود يك راهبرد مدون براي اين بخش است و به همين دليل به جاي آنکه هميشه در موضع فعالانه و داراي قدرت ابتکار عمل باشيم، بيشتر مواقع در موضع انفعال قرار ميگيريم، در حالي كه هميشه نيز از اين موضوع دم ميزنيم كه مجموعهاي ميتواند در مسير موفقيت قرار گيرد که ارتباطات و رسانه را در بطن خود داشته باشد و به معناي واقعي کلمه يک مجموعه ارتباطي و رسانهاي باشد.
به گفته كارشناسان زماني ميتوانيم روابط عموميها را يک مقوله کاملاً تخصصي تلقي كنيم كه در نگاه مديران، مسوولان روابط عمومي به عنوان متخصصاني داراي جايگاه شايسته تلقي شوند و در عوض مديران روابط عمومي هم بايد با ابتكار عمل خود سازمانها را در شرايط بحراني با اتخاذ راهبردهايي ويژه، به دور از بحرانها نگاه دارند و در ارتباطات مردمي هم با فن بياني قوي آرامشي برون سازماني را پديد آورند. فعالان روابط عمومي بايد با احاطهي كامل به مطالب، ضعفها را به درستي بيان كنند زيرا اگر درصدد اصلاح ضعفها اقدامي انجام نشود، ممكن است با قرار گرفتن در اذهان عمومي موجب بروز چالشهايي باور نكردني شوند.
يكي از ويژگيهايي كه روابط عموميها را در ديد اصحاب رسانه برجسته نشان ميدهد، اطلاعرساني دقيق، شفاف و با سرعت است و اين خصلت جز با اطلاع فعالان روابط عمومي از حيطه گسترده فعاليتهايشان محقق نخواهد شد زيرا اطلاع رساني آنها تنها محدود به داخل كشور نميشود و كشورهاي ديگر نيز از اطلاعات آنها بهرهبرداري ميكنند.
در كل بايد گفت يك ديدگاه كلي مهارتهاي ضروري خاص براي كار در دنياي روابط عمومي وجود دارد كه شامل سطح بسيار بالاي مهارتهاي ارتباطي، نوشتاري و كلامي است و يك شخص روابط عمومي بايد براي انجام همزمان چند كار و مديريت زمان بسيار ماهر باشد و به منظور درك بهتر نحوه كار رسانهها و سازمانهاي تبليغاتي ممكن است سابقه رسانهيي و آموزش نيز داشته باشد و مهارتهاي برنامهريزي نيز در روابط عمومي بسيار مهم است. تحرك و پويايي جامعه در گرو اتخاذ افرادي متخصص در سمت مدير روابط عمومي خواهد بود زيرا نقشي محوري را در سازمانها در راستاي تحقق اهداف و ارتباطي صحيح با افراد جامعه ايفا ميكند.